Medisch-psychologische aspecten van dialyse bij ouderen

In 2005 startte een promotieonderzoek naar de effecten van dialyse bij de oudere patiënt. Dit is van belang met het oog op de snel verouderende dialysepopulatie. Voor dit onderzoek werd gebruik gemaakt van gegevens uit het Necosad- en Overbruggingscohort. Verder is in het kader van het project Dialyse bij ouderen in 2007 onderzoek verricht naar Sociale steun, Ziekteperceptie en Self-rated health, waarbij oudere met jongere patiënten zijn vergeleken.
Een studie naar effecten van sociale steun leert dat als dialysepatiënten zich goed gesteund voelen, zij een hogere overlevingskans hebben dan wanneer zij te weinig psychische steun ervaren (Thong et al. NDT 2007;22:845-850). Hierbij is er geen verschil tussen oudere en jongere patiënten. Niet de kwantiteit van de steun blijkt belangrijk, maar de kwaliteit. De studie naar ziekteperceptie (Timmers et al. Psychology & Health 2008;23:679-690), laat zien dat jongere en oudere dialysepatiënten eenzelfde perceptie hebben van verminderd welbevinden. Dit is afhankelijk van het ervaren van symptomen, de consequenties die de ziekte voor het dagelijks leven heeft en de mate van persoonlijke controle over de ziekte. Het concept ‘ziekteperceptie’ blijkt een nuttig instrument te zijn bij het begrijpen van de invloed van nierziekten op de kwaliteit van leven. Interessant is dat een enkele vraag als ‘hoe zou u uw gezondheid in het algemeen beschrijven?’ kan worden gebruikt als een onafhankelijke voorspeller van mortaliteit bij dialysepatiënten (Thong et al. Am J Kidney Dis 2008;52:111-117). Patiënten die hun eigen gezondheid als slecht ervaren, blijken een significant hoger overlijdensrisico te hebben, ook na correctie voor een reeks van demografische en klinische factoren. Dit deed zich voor in alle leeftijdsgroepen. De inschatting die patiënten zelf hebben van hun gezondheid blijkt, naast klinische parameters, voor de risicobeoordeling een eenvoudig en waardevol instrument te zijn. Een nieuwe dimensie die wordt onderzocht is de relatie van symptomen van de ziekte met klinische variabelen en kwaliteit van leven. De onderzoeker, M.S,Y. (Melissa) Thong is begin 2009 op dit project gepromoveerd. De firma Baxter financierde het onderzoek door een unrestricted grant.
Projectleiders: Prof. dr. A.A. (Ad) Kaptein, hoogleraar medische psychologie en dr. F.W. (Friedo) Dekker, klinisch epidemioloog, Leids Universitair Medisch Centrum. Informatie: info@hansmakinstituut.nl.