Multidisciplinaire richtlijn oudere nierpatiënten

Om huidige en toekomstige knelpunten voor een optimale behandeling van oudere nierpatiënten in beeld te brengen heeft de Nierstichting vorig jaar een vraag- en aanbodinventarisatie ‘Zorg voor ouderen met een chronische nierinsufficiëntie’ laten uitvoeren. Uit deze inventarisatie, maar ook uit het rapport ‘Kwetsbare ouderen met een nierinsufficiëntie’ dat ook op verzoek van de Nierstichting tot stand kwam, blijkt dat er behoefte is aan het opstellen van richtlijnen voor de behandeling van oudere nierpatiënten waarbij niet alleen met de medisch-technische, maar ook met de psychosociale aspecten van de behandeling rekening wordt gehouden. Evenals bij andere facetten van de zorg die zich richten op het verbeteren van de kwaliteit van leven en zorg, is ook bij dit thema een multidisciplinaire aanpak essentieel. Reguliere zorg is vooral gericht is op technische oplossingen voor een mono probleem, terwijl bij ouderen verschillende medische, psychologische en sociale problemen gelijktijdig moeten worden aangepakt.

Voor het ontwikkelen van een multidisciplinaire richtlijn (MDR) is echter een aantal bouwstenen nodig. Zo ontbreekt op zowel medisch-technisch als op psychosociaal gebied inzicht in effecten van normen en richtlijnen op de uitkomst van de behandeling van de oudere nierpatiënt. Om dit goed in kaart te brengen is door het HMi samen met de kwaliteitscommissie van de NfN bij de Nierstichting een projectvoorstel ingediend dat begin dit jaar werd gehonoreerd. In fase 1 van het project zal geïnventariseerd worden welke bouwstenen voor het ontwikkelen van een MDR Oudere Nierpatiënten reeds aanwezig zijn en welke nog ontbreken. Hierbij gaat het om medische en paramedische richtlijnen, aanbevelingen en protocollen die specifiek voor de doelgroep ontwikkeld zouden moeten worden.
In fase 2 zal gestart worden met de daadwerkelijke ontwikkeling van de MDR Oudere Nierpatiënt, te beginnen met een subsidieaanvraag bij ZonMW. In fase 3 van het project zal de MDR Oudere Nierpatiënt geïmplementeerd en opgenomen worden in de nog te ontwikkelen ‘Zorgstandaard Nierpatiënten’.

Gelijktijdig en in aansluiting op de inventarisatie worden in de bestaande databases (Prepare, Necosad) analyses uitgevoerd waarbij gekeken wordt in hoeverre het effect van richtlijnen op de uitkomst van de behandeling (mortaliteit, kwaliteit van leven) bij oudere en jongere nierpatiënten verschillend is.
Op basis van een interactie-analyse zal specifiek worden gekeken of de optimale streefwaarden (bijvoorbeeld voor voedingstoestand, Hb, calcium, fosfaat, bloeddruk) anders zouden moeten liggen voor oudere dan voor jongere patiënten. De analyses zullen voor verschillende leeftijdscategorieën worden verricht: < 65 jaar, 65 – 75 jaar, ≥ 75 jaar. Ook zal onderscheid worden gemaakt tussen oudere patiënten met en zonder co-morbiditeit.

Projectleider van het project is dr. N. (Nynke) Halbesma, post-doc afdeling klinische epidemiologie Leids Universitair Medisch Centrum. De coördinatie van het project ligt bij het HMi, dat ook verantwoordelijk is voor het instellen van de multidisciplinaire stuurgroep die de subsidieaanvragen bij ZonMW zal gaan begeleiden. In dit project wordt nauw samengewerkt met het project ‘Ouderen met nierinsufficiëntie: kunnen bestaande vragenlijsten hun kwetsbaarheid in kaart brengen?’ (zie verderop in deze Update). De leider van dat project (Mw. dr. M.M. Hodac-Pannekeet) zal tevens lid zijn van de projectgroep van dit onderzoek.