Zelfmanagement voor nierpatiënten met het ESMO project een stapje dichterbij

Door veroudering van de bevolking en een toename van het aantal patiënten met diabetes mellitus en overgewicht zal het aantal patiënten met een chronische nieraandoening de komende jaren toenemen. De meeste nierpatiënten hebben last van hoge bloeddruk. Hoge bloeddruk kan een oorzaak van de nierziekte zijn, maar is er ook vaak een gevolg van. Door een goede behandeling van de hoge broeddruk kan verdere achteruitgang van de nierfunctie worden voorkomen.

Nierpatiënten hebben twee mogelijkheden om de behandeling van hun ziekte te verbeteren: medicamenteuze behandeling en een zoutbeperkt dieet. Vooral dat laatste is moeilijk. Veel voedingsmiddelen bevatten ‘verborgen’ zout dat niet door de patiënten zelf wordt toegevoegd. Om het gebruik van zout te controleren wordt gewoonlijk de natrium concentratie in de 24 uurs urine gemeten die goed overeenkomt met de zoutinname van de dagen ervoor. De 24 uurs urine wordt door de patiënten naar het laboratorium gebracht; de uitslag krijgen zij meestal pas dagen later tijdens het spreekuurbezoek. Deze omslachtige procedure en het ontbreken van onmiddellijke feedback hebben er toe geleid dat van deze mogelijkheid om de zoutinname te controleren weinig gebruik wordt gemaakt. Het zelf kunnen controleren van zout in de urine zou een belangrijke vooruitgang zijn.
Met recente, door de firma Medimate ontwikkelde, lab-on-a-chip technologie (zie plaatje) komt deze mogelijkheid binnen handbereik. Deze ontwikkeling biedt patiënten een nieuwe mogelijkheid hun behandeling in eigen hand te nemen; een stapje verder op het gebied van zelfmanagement.

Om te kijken of zelfmanagement bij nierpatiënten en hoge bloeddruk in de dagelijkse praktijk werkt, is het ESMO project in het leven geroepen. ESMO staat voor ‘Effects of SelfMonitoring on Outcome of chronic kidney disease’; effecten van het zelf monitoren op de uitkomst van chronische nierziekte. In dit onderzoek wordt bij 150 CNI patiënten de standaardbehandeling vergeleken met een zelfmanagement pakket waarvan het zelf meten van zout in de urine een onderdeel is. Ook zullen in dit project bevorderende en belemmerende factoren bij de implementatie van zelfmanagement worden onderzocht.

Op 8 september j.l. vond op het HMi de startbijeenkomst plaats van het project dat vier jaar zal gaan duren. ESMO wordt gefinancierd door de Nierstichting en door ZonMW. De projectleider van ESMO is dr. Sandra van Dijk, senior onderzoeker afdeling medische psychologie in het Leids Universitair Medisch Centrum. Het HMi levert logistieke ondersteuning aan het project.



Plaatje van een Medimate Multireader® en de chipjes met behulp waarvan (o.a.) de concentratie van natrium in de urine kan worden gemeten.