ZELF STUREN: THUISCONTROLES DOOR NIERPATIËNTEN

De laatste tijd hoort men in de gezondheidszorg steeds vaker over het onderwerp 'zelfmanagement'. Vooral voor chronisch zieken is het van belang dat zij zelf invloed op hun eigen leven kunnen uitoefenen. Zelfmanagement maakt de patiënt een actieve bondgenoot en zorgt ervoor dat patiënten beter met hun ziekte kunnen omgaan. Zelfmanagement past daarom bij de verschuiving die de laatste decennia plaatsvindt van traditionele gezondheidszorg naar 'collaborative care'. Hierbij is het uitgangspunt dat professionals de technisch experts zijn, terwijl patiënten de experts zijn in het runnen van hun leven met de ziekte. Het toepassen door patiënten van zelfmanagementvaardigheden in de thuissituatie leidt tot positieve effecten op uitkomstmaten als gebruik van medische zorg, kwaliteit van leven, en het voorkómen van ontsporingen van de ziekte. Inzicht in de ziekte en betrokkenheid bij de behandeling maakt dat de patiënt minder passief in het ziekteproces staat. Het zelf kunnen monitoren van de conditie door thuismetingen kan zowel waardevol zijn om het verergeren van de ziekte te voorkomen als ook om zicht te houden op de resultaten van de behandeling.

Medimate BV, een spin-off van de Universiteit van Twente, heeft met gebruikmaking van nanotechnologie een Multireader met een wegwerp lab-on-a-chip ontwikkeld. Deze wordt momenteel gebruikt voor het zelf thuis meten van lithium, waardoor manisch-depressieve patiënten hun eigen lithium dosering kunnen monitoren. Bij het verder ontwikkelen van dit instrumentarium wordt het mogelijk stoffen zoals natrium, kalium, calcium, fosfaat en creatinine eenvoudig binnen enkele minuten thuis te meten. Dat is interessant voor nierpatiënten. Het is een middel dat hen beter in staat zal stellen hun eigen behandeling te sturen. Voordat het zover is zal nog veel onderzoek moeten plaatsvinden. Het Hans Mak Instituut is bij de uitvoering van dat onderzoek nauw betrokken.
Van belang is verder dat dit soort initiatieven niet op zich komt te staan, maar wordt ingebed in ee groter programma. Daaraan wordt momenteel door verschillende partijen, waaronder de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN) en de Nierstichting, gewerkt. Meer hierover tijdens het symposium Zelfmanagement en de Nierpatiënt dat 25 november in Singer te Laren zal plaatsvinden.